Các mẹ lưu ý: thông tin trên website chỉ mang tính chất tham khảo!

Khi nào thì cúng mụ và cúng như thế nào?

Theo quan niệm dân gian, những đứa trẻ từ khi được tượng hình cho tới khi sinh ra và lớn lên đều nhờ sự quan tâm chăm sóc của các tiên nương, hay còn gọi là các bà mụ. Vì vậy để cảm ơn và cầu phúc tới các bà mụ mà phong tục Cúng Mụ được hình thành, lưu truyền tới ngay này trong cộng đồng các dân tộc châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng.

Các bà mụ phải kể đầu tiên là bà chúa mụ (Bà chúa Đầu thai), tiếp đến là 12 bà:

1. Mụ bà Trần Tứ Nương, coi việc sanh đẻ (chú sanh)

2. Mụ bà Vạn Tứ Nương, coi việc thai nghén (chuyển sanh)

3. Mụ bà Lâm Cửu Nương, coi việc thụ thai (thủ thai)

4. Mụ bà Lưu Thất Nương, coi việc nặn hình hài nam, nữ cho đứa bé.

5. Mụ bà Lâm Nhất Nương, coi việc chăm sóc bào thai (an thai)

6. Mụ bà Lý Đại Nương, coi việc chuyển dạ (chuyển sanh)

7. Mụ bà Hứa Đại Nương, coi việc khai hoa nở nhụy (hộ sản)

8. Mụ bà Cao Tứ Nương, coi việc ở cữ (dưỡng sanh)

9. Mụ bà Tăng Ngũ Nương, coi việc chăm sóc trẻ sơ sinh (bảo tống)

10. Mụ bà Mã Ngũ Nương, coi việc ẵm bồng con trẻ (tống tử)

11. Mụ bà Trúc Ngũ Nương, coi việc giữ trẻ (bảo tử)

12. Mụ bà Nguyễn Tam Nương, coi việc chứng kiến và giám sát việc sinh đẻ.

Lễ cúng mụ thường được tổ chức vào các thời điểm khi đứa trẻ được sinh ra 3 ngày, 1 tháng, 100 ngày (3 tháng 10 ngày) và đầy năm (lễ đầy năm, lễ thôi nôi).

Lễ vật cúng mụ bao gồm:

1. Đồ vàng mã: 

- 13 đôi hài màu xanh, 12 đôi cùng cỡ và 1 đôi lớn hơn.

- 13 nén vàng màu xanh.

- 13 bộ váy áo màu xanh.

- Trầu têm cánh phượng, 12 miếng trầu với cau bổ tư và 1 miếng to hơn với cau nguyên quả.

2. Đồ chơi trẻ em bằng nhựa hoặc sành sứ, giống hệt nhau, số lượng cũng 13 chiếc.

3. Động vật: cua, con ốc, tôm để sống hoặc có thể hấp chín. Các động vật này có 12 con kích thước bằng nhau và có 1 con to hơn. Hoặc nếu không có con to hơn thì thay bằng 3 con nhỏ. Các con này để vào bát bày cúng và sau khi cúng xong thì đem thả ra ao, hồ phóng sinh.

4. Phẩm oản, bánh kẹo: Cũng chia 12 phần đều nhau và một phần lớn hơn (hoặc nhiều hơn).

5. 13 đĩa xôi, một đĩa lớn hơn.

6. 13 chén chè, một chén lớn hơn (chè đỗ trắng nếu là con trai, chè bánh trôi nước nếu là con gái).

7. Hương hoa, tiền vàng, nước trắng.

8. Có thể thêm các món mặn và rượu trắng.

Ngoài cúng 13 bà mụ, còn có Ba Đức thầy bao gồm: Thánh sư, tổ sư và tiên sư có chức năng truyền dạy nghề nghiệp, tri thức cho trẻ. 

Mâm cúng Đức ông gồm có:

1. 1 tô cháo lớn.

2. 3 chén cháo nhỏ.

3. 1 Con Vịt hoặc Gà chéo cánh luộc chín.

Cúng đầy tháng

Sau khi bày lễ vật, một trưởng tộc hoặc người biết thực hành nghi lễ, thắp ba nén hương khấn nguyện:

"Hôm nay, ngày (mùng)... tháng... (âl),

ngày cháu (nội hay cháu ngoại...) họ, tên... tròn 1 tháng tuổi,

gia đình chúng tôi bày mâm lễ vật này, cung thỉnh thập nhị mụ bà và tam đức ông trước về chứng minh nhận lễ, sau tiếp tục phù trợ cho cháu (tên...) mạnh tay, mạnh chân, mau lớn, hiền, ngoan, phù trợ cho gia đình an vui, hạnh phúc".

Sau nghi thức cúng kính là nghi thức khai hoa còn gọi là "bắt miếng". Đứa bé được đặt ngay trên bàn giữa, chủ lễ rót trà thấp hương xin phép bắt miếng. Xong, bồng đứa trẻ một tay, tay kia cầm một nhánh hoa điệp (có thể hoa khác) vừa quơ qua, quơ lại trên miệng cháu bé vừa dạy những lời tốt đẹp như sau:

Mở miệng ra cho có bông, có hoa,

Mở miệng ra cho kẻ thương, người nhớ,

Mở miệng ra cho có bạc, có tiền,

Mở miệng ra cho xóm giềng quý mến...

Tiếp sau là lời chúc mừng và tặng quà hoặc tiền lì xì của khách mời, của dòng họ bà con cho cháu bé và gia đình nhân ngày cháu tròn một tháng tuổi.

Cúng đầy năm 

Lễ đầy năm (thôi nôi) là cột mốc quan trọng trong cuộc đời của bé. Lễ cúng đầy năm nhằm mục đích cầu mong những điều tốt đẹp nhất sẽ đến với bé, thể hiện sự tin tưởng, hy vọng của cha mẹ về một tương lai tươi sáng cho những đứa con của mình.

Lễ cúng thôi nôi cần có mâm cúng mụ, các mâm cúng Thần Tài, Thổ Địa và mâm cúng Ông Táo.

Ngoài ra còn có mâm cúng Gia Tiên trên các bàn thờ trong nhà, bàn thờ Phật và bàn thờ Thiên.

1. Mâm cúng Mụ: lễ vật cúng mụ giống như lễ đầy tháng

2. Mâm cúng Thần Tài, Thổ Địa

- Một đĩa trái cây.

- Một chén chè.

- Một đĩa xôi.

- 3 ly nước, hoa, nhang đèn.

- Một bộ tam sên (ốc, cua, tôm, trạch...)

3. Mâm cúng Ông Táo, đặt dưới bếp

- Một đĩa trái cây

- Hoa cúc kim cương

- Nhang trầm 

- Đèn cầy

- Một bát gạo

- Một bát Muối

- Trà pha sẵn 1 bình.

- Rượu trắng 1 chai

- Ly nước

- Bánh kẹo

- Trầu cau

- 3 chén Chè

- 1 đĩa Xôi

- Gà luộc

4. Bàn thờ thiên và bàn thờ Phật (nếu nhà bạn có thờ)

- Hoa, nhang.

- Trái cây.

- Đèn cầy(nến)

- 1 bát Gạo.

- 1 bát Muối

- 1 đĩa Xôi.

- 1 chén Chè.

- Nước lọc 

5. Bàn Thờ Gia Tiên: Thờ cúng như mọi ngày, có thêm mâm cơm mặn, gà luộc, thịt luộc...

Sau khi bày lễ xong, bố hoặc mẹ cháu bé thắp 3 nén hương, rồi bế cháu bé ra trước án khấn:

Văn khấn cúng Mụ

Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!

- Con kính lạy Đệ nhất Thiên tỷ đại tiên chúa.
- Con kính lạy Đệ nhị Thiên đế đại tiên chúa.
- Con kính lạy Đệ tam Tiên Mụ đại tiên chúa.
- Con kính lạy Thập nhị bộ Tiên Nương
- Con kính lạy Tam thập lục cung chư vị Tiên Nương

Hôm nay là ngày…. Tháng….. năm….

Vợ chồng con là ................................. sinh được con (trai, gái) đặt tên là ..............

Chúng con ngụ tại:............................................ .......

Nay nhân ngày đầy tháng (đẫy cữ, đầy năm) chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật và các thứ cúng dâng bầy lên trước án, trước bàn tọa chư vị Tôn thân kính cẩn tâu trình:

Nhờ ơn thập phương chư Phật, chư vị Thánh hiền, chư vị Tiên Bà, các đấn g thần linh, Thổ công địa mạch, Thổ địa chính thần, Tiên tổ nội ngoại, cho con sinh ra cháu tên là………… sinh ngày…… được mẹ tròn con vuông.

Cúi xin chư vị tiên Bà, chư vị Tôn thần giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì, vuốt ve che chở cho cháu được ăn ngoan, ngủ yên, hay ăn chóng lớn, vô bệnh vô tật, vô tai, vô ương vô hạn, vô ách, phù hộ cho cháu bé được tươi đep, thông minh, sáng láng, thân mệnh bình yên, cường tráng, kiếp kiếp được hưởng vinh hoa phú quí. Gia đình con được phúc thọ an khang, nhân lành nảy nở, nghiệp dữ tiêu tan, bốn mùa không hạn ách nghĩ lo.

Xin thành tâm đỉnh lễ, cúi xin được chứng giám lòng thành. 

Nam mô a di Đà Phật!

Nam mô a di Đà Phật!

Nam mô a di Đà Phật!

Văn khấn Cúng ngoài sân (Người lớn trong nhà thắp nhang, bái lạy và đọc lời khấn):

“Hôm nay, ngày (mùng)… tháng… (âm lịch), gia đình cháu (nêu họ tên)… bày làm mâm lễ vật, 

trước cung thỉnh đất đai diên địa, thổ công thổ chủ trước về chứng minh nhận lễ mừng cho cháu (… ) tròn một năm tuổi, 

sau tiếp tục phù trợ cho cháu (tên… ) khỏe mạnh, chóng lớn, ngoan hiền, phù trợ cho gia đình luôn ấm no, hạnh phúc… ”.

Bàn khấn trong nhà cũng lời văn tương tự, chỉ thay đổi danh xưng.

Nghi thức chọn nghề cho trẻ (có nơi gọi là "thử tài" trẻ)

Sau khi thực hiện các nghi thức cúng xong, người nhà sẽ bày ra mâm những vật dụng như bút, sổ tay, mcro, máy tính, điện thoại...để bé bốc.

Nếu bé bốc trúng đồ vật nào dự đoán tương lai bé sẽ theo nghề đó như quan niệm của dân gian. 

Sau khi trẻ lựa chọn cho mình nghề nghiệp trong tương lai thì ông bà, họ hàng hai bên nội ngoại và khách mời người đến chúc phúc, tặng quà và lì xì cho bé để chúc bé hay ăn chóng lớn và khỏe mạnh.

Chia sẻ của hội bà bầu

"Có thờ có thiêng, có kiêng có lành" câu nói cửa miệng này mỗi người chúng ta đều biết, tuy nhiên cũng nên căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh của mỗi gia đinh mà tổ chức cúng và mua sắm lễ vật cho phù hợp.

Ví dụ như những gia đình vì làm ăn kinh tế mà phải xa quê, khi thuê trọ thì thường sẽ không có bàn thờ gia tiên, bàn thờ phật và bàn thờ thiên. Vì vậy chỉ cần mâm cúng mụ, cúng thổ địa, thần tài và mâm cúng ông Táo.

Về lễ vật cũng vậy, nếu không có đồ mặn thì chỉ cần cúng xôi, chè, cháo, hoa quả, chủ yếu là lòng thành, thành tâm là được, các cụ chắc cũng bỏ qua cho những thiếu xót.

 

Hội Bà Bầu

Từ khóa theo bài: cúng mụ, lễ đầy năm, lễ đầy tháng, cúng thôi nôi, mâm cúng đầy năm, mâm cúng đầy tháng, cúng đầy tháng, cúng đầy năm